Ίσες αμοιβές για ίση εργασία: Τι αλλάζει από την 1η Νοεμβρίου

Ολόκληρη η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας για την εφαρμογή του νόμου 5316/2026

Από την 1η Νοεμβρίου, όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως αριθμού απασχολουμένων, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Αυτό προβλέπεται σε ερμηνευτική εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας για το τρόπο εφαρμογή του ν. 5316/2026 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών.

Αντικειμενικά κριτήρια

Η εγκύκλιος εξειδικεύει τις υποχρεώσεις εργοδοτών και τα δικαιώματα εργαζομένων και υποψηφίων για εργασία, θέτοντας ένα νέο πλαίσιο ελέγχου των αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα. Οι αλλαγές αφορούν τόσο τη διαδικασία πρόσληψης όσο και τις ήδη υφιστάμενες εργασιακές σχέσεις.

Οι εργοδότες θα πρέπει να διαθέτουν συγκεκριμένα και αντικειμενικά κριτήρια καθορισμού των μισθών, οι υποψήφιοι θα δικαιούνται ενημέρωση για την αμοιβή της θέσης και οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν στοιχεία για τις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Παράλληλα, προβλέπονται υποχρεώσεις υποβολής μισθολογικών στοιχείων για επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους, διαδικασίες αντιμετώπισης αδικαιολόγητων διαφορών και αυστηρότεροι μηχανισμοί προστασίας για όσους καταγγέλλουν μισθολογικές διακρίσεις.

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οι αμοιβές

Με το νέο νόμο καθιερώνεται το δικαίωμα πληροφόρησης για τις παρεχόμενες αποδοχές.  Κάθε εργαζόμενος που υπάγεται στις σχετικές διατάξεις θα μπορεί να ζητά εγγράφως από τον εργοδότη πληροφορίες για το δικό του επίπεδο αμοιβής και για τις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η ενημέρωση δεν αφορά την αποκάλυψη του ατομικού μισθού κάθε συναδέλφου. Προβλέπει τη γνωστοποίηση συγκεντρωτικών στοιχείων, με ειδικές δικλίδες για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Ο εργοδότης θα πρέπει να απαντά μέσα σε δύο μήνες από την υποβολή του αιτήματος, ενώ υποχρεούται να ενημερώνει κάθε χρόνο το προσωπικό για την ύπαρξη του δικαιώματος αυτού και τον τρόπο άσκησής του.

Επίσης, δεν θα επιτρέπονται συμβατικοί όροι που εμποδίζουν τον εργαζόμενο να γνωστοποιήσει τον δικό του μισθό με σκοπό την προστασία της ίσης αμοιβής.

Σε επίπεδο καθημερινής λειτουργίας, οι εργαζόμενοι μπορούν πλέον να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους, καθώς και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής ανά φύλο για όμοιες θέσεις εργασίας. Οι εργοδότες οφείλουν να απαντούν εντός διαστήματος το πολύ δύο μηνών και να ενημερώνουν ετησίως το προσωπικό για το συγκεκριμένο δικαίωμα, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Αυστηρές υποχρεώσεις

Για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ο νόμος θεσπίζει αυστηρές υποχρεώσεις υποβολής αναλυτικών στοιχείων σχετικά με το μισθολογικό χάσμα των φύλων στον Συνήγορο του Πολίτη, στην Επιθεώρηση Εργασίας, αλλά και στους εκπροσώπους των εργαζομένων. Οι προθεσμίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος του προσωπικού:

Οι εταιρείες με άνω των 250 εργαζομένων υποβάλλουν στοιχεία έως την 7η Ιουνίου 2027 και έκτοτε ετησίως. Οι επιχειρήσεις που απασχολούν από 150 έως 249 εργαζομένους ακολουθούν τριετή κύκλο με πρώτη ημερομηνία την 7η Ιουνίου 2027. Ενώ οι επιχειρήσεις με 100 έως 149 εργαζομένους θα υποβάλουν τα στοιχεία τους έως την 7η Ιουνίου 2031, επίσης ανά τριετία.

Οι εκθέσεις θα περιλαμβάνουν στοιχεία για το συνολικό μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών, τις διαφορές στις πρόσθετες και μεταβλητές αποδοχές, όπως τα μπόνους, καθώς και την κατανομή των εργαζομένων ανά φύλο στα διαφορετικά μισθολογικά κλιμάκια. Θα αποτυπώνονται επίσης οι μισθολογικές διαφορές ανά κατηγορία εργαζομένων, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός πιθανών ανισοτήτων μεταξύ προσώπων που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η έναρξη ισχύος

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διευκρίνιση της εγκυκλίου ότι η 1η Νοεμβρίου 2026 σηματοδοτεί την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων και όχι την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των πρώτων εκθέσεων. Οι επιχειρήσεις, επομένως, καλούνται να προετοιμαστούν για τις νέες υποχρεώσεις, με τις προθεσμίες υποβολής να καθορίζονται από το μέγεθος του προσωπικού τους.

Τέλος η εγκύκλιος εξειδικεύει και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται σε περιπτώσεις σημαντικής μισθολογικής απόκλισης. Εάν από τα υποβαλλόμενα στοιχεία προκύψει διαφορά τουλάχιστον 5% στο μέσο επίπεδο αμοιβής γυναικών και ανδρών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων, μπορεί να ενεργοποιηθεί η διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αμοιβών. Για την ενεργοποίηση της διαδικασίας πρέπει επιπλέον η διαφορά να μην δικαιολογείται από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και να μην έχει διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των στοιχείων.

Εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, ο εργοδότης προχωρεί σε κοινή αξιολόγηση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, με σκοπό τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων διαφορών. Τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται εντός ενός έτους από την κοινοποίηση της αξιολόγησης.

ΠΗΓΗ: ΟΤ